Pokazywanie postów oznaczonych etykietą ulica. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą ulica. Pokaż wszystkie posty

środa, 22 października 2025

Knoty z plakatu

Jakiś czas temu zajmowałem się kotem kolegi. Trzeciego dnia opieki, na skutek tradycyjnego braku miejsc parkingowych w zagęszczonych uliczkach Przymorza, zauważyłem, że zostawiłem samochód przy wystawie plastycznej. Pasowała tu jak pięść do oka albo “świni kamizela”, jak mawiał legendarny Gustlik w równie legendarnym serialu. Czepiam się, bo z założenia nie ufam ekspresji artystycznej, zdobiącej płot developera, osłaniający kolejny etap betonozy Gdańska. Coś mi mówi, że w takich przypadkach główną intencją ekspresji artystycznej jest kamuflaż albo próba obniżania ciśnienia, podnoszonego regularnie okolicznym mieszkańcom. Całkiem niedawno czyniono to przy okazji budowy tutejszych “rondeczek” wielkości kopczyka, powstałego na skutek nadpobudliwości ruchowej lokalnego krecika. Ruchu nie ułatwiają bynajmniej, ale poprawiają krążenie. Co się kierownicą nakręcisz, to twoje. Teraz przyszła pora na wystawę plakatu pt. Tęsknoty utkane z połączeń, który to tytuł mój komputer potraktował piękną ironią, wyświetlając w miniaturze zdjęcia stosowny skrót pełnej nazwy, co chętnie zamieszczam powyżej.

Zaciekawiony ideą przysiadłem w samochodzie i postanowiłem sprawdzić, jaki to geniusz przyświecił pomysłodawcy. Wrzuciłem hasło w wyszukiwarkę i odnalazłem słowa lokalnego developera. W Dzielnicy Przymorze Małe w Gdańsku, w otoczeniu, które skrywa dokładnie 100-letnią historię Zakładu Przemysłu Cukierniczego Bałtyk, pragniemy stworzyć przestrzeń otwartą i przyjazną – zarówno dla jej nowych odbiorców jak i aktualnych mieszkańców – Mozaikę. Stawiając na różnorodność funkcji, w tym kulturę i sztukę, współtworzymy wraz z Mieszkańcami Przymorza Małego miejsce, w oparciu o słuchanie, rozmowę i działanie. Liczymy, iż stanie się naturalnym wyborem wspólnego spędzania czasu i budowania relacji. Jako inwestor, nie chcemy czekać aż to miejsce powstanie, a wykorzystać je dzisiaj. Stawiamy więc pierwszy krok i zapraszamy Was do wzięcia udziału w konkursie. Kolejnym krokiem i marzeniem będzie „utkanie” plenerowej galerii plakatów na ogrodzeniu inwestycji. Charakter ekspozycji, którego celem jest ożywienie tej części dzielnicy, możliwość integracji i ożywienie kontaktu międzyludzkiego, będzie nawiązywał do tego za czym tęsknimy, a co być może niedługo będziemy mogli w tym miejscu odnaleźć. 


Konia z rzędem temu, kto wyczyta, o co chodzi w tym bełkocie górnolotnych fraz. Kto znajdzie konkret w przydługiej wypowiedzi? „Przestrzeń otwarta”? W gęstej zabudowie bloków? „Różnorodność funkcji”, czyli sklep Żabka z kawą i parówą w bule i huśtawka obok stojaka na rowery przy betonowym wjeździe do hali garażowej? Mini pizzeria, fryzjer i punkt odbioru przesyłek z logo firm kurierskich? Budowanie relacji? Oczekujących na stolik pod pizzę w kolejce przed drzwiami? Ożywienie dzielnicy boksami w biurowcach, migających setkami ekranów okrągłą dobę, z przeszklonych ścian i z fotelami pełnymi korposzczurów? Tylko pogratulować innowacji nastawionej na kulturę wyodrębnioną plakatem na płocie. Miejsce idealne do kontemplacji tęsknot i marzeń, szczególnie dla polujących na parkingową wolną dziurkę, przemykających w pośpiechu na kolejkę SKM, pętlę autobusu, przeciskających się między autokarem pod hotelem a płotem, czy z niepokojem wysadzających psa, żeby zebrać odchody, zanim spadnie grad pretensji sąsiadów z pięter kosztujących miliony monet, bez szansy na skupienie uwagi na sztuce plakatu, smutniejącego między przechodniami i autami wyjącymi na kawałku prostej. 

Właściwie nie robiłbym tematu, gdyby nie dodatkowy chichot losu, wymownie brzmiący jak komentarz do naszej epoki i charakteru tej wystawy. Rzeczony “projekt” konkursowy zakłada nie tylko pokaz wyróżnionych dzieł plastyków, ale dodatkowo umieszczono przy każdym artefakcie opis, co ów obraz zawiera, co autor miał na myśli i to osobiście skreślony przez artystę. Po cóż trudzić odbiorcę wysiłkiem patrzenia i myślenia jednocześnie? Zwłaszcza, gdy skupienie klei wata cukrowa, w gratisie na otwarcie wernisażu, o czym nie omieszkały przypomnieć lokalne media. W rzeczywistości zerojedynkowej nie wolno dopuścić do swobodnego spotkania twórcy i odbiorcy, rysunku, symbolu, kodu kulturowego z wyobraźnią patrzącego. Zwyczajnie miną się w intencji, nie porozumieją albo spolaryzują gorzej niż polityczne plemiona. Mogą drastycznie się nie spotkać i jasny szlag w ramki strzeli. 

Dziś niezbędne jest wylanie kawy na ławę. Wszak widz z gawiedzi powstał i w pył historii się zmieni. Jaki tam z niego odbiorca? Tępy pachoł z bruku wydarty, ignorant w czapce z daszkiem i z petem elektronicznym w gębie. Tymczasem plakat ma swój przekaz wizualny. Bywa, że i treść głębiej ukrytą niż XD na fejsbuniu. Z definicji swej powinien być prosty, z ograniczoną ilością tekstu, wykorzystywać przyciągającą grafikę i harmonijną kolorystykę, aby szybko i skutecznie dotrzeć do odbiorcy. I dlatego zapewne treść wzmacnia go z boku, wkrętem, przekonująco, trwale, żeby żaden kmiot nie uraził artysty baranim łbem. I tylko o jednym biedny twórca zapomniał. Że przechodzień dziś średnio czytający jest, a co dopiero ze zrozumieniem. Nie podoła orędziu w epistole. I nie mówcie mi, że jedną stronę, to każdy przeczyta. Rzeczywistość temu przeczy i głośno skrzeczy. Słyszałem o polonistkach z liceum, które rozpoczynają lekcje w klasach pierwszych od testu czytania. Nie ze zrozumieniem nawet, tylko z płynności czytania po etapie edukacji w szkole podstawowej, wzmocnionej tysiącami orzeczeń od dysleksji, dysortografii i innych “dysach” fundowanych przez przezornych rodziców w celu ułatwienia szkolnej wędrówki potomstwu zdyskwalifikowanemu na starcie. Jeszcze kilkanaście lat temu młodzi ludzie dostawali polecenie przeczytania głośno jednej strony, później akapitu, zwrotki wiersza, a dziś nauczycielki polskiego wymiękają przy próbie wysłuchania kilku zdań, wydukanych przez absolwenta podstawówki, który wszak zdał test końcowy.

W związku z powyższym, drodzy plastycy, na nic wasze zabiegi opisowe, dopełniające siłę przekazu. Daremne żale - próżny trud, bezsilne złorzeczenia! Przeżytych kształtów żaden cud nie wróci do istnienia… intelektu, że wspomogę klasyka.


poniedziałek, 8 sierpnia 2011

Trunkowy

    Pani się nie boi, na moment przysiądę. Spokojnie! Pani nie ucieka, śmierdzę, ale nic złego nie zrobię, nawet dalej usiądę, czasem chce się pogadać. Pieniędzy pani nie ma? A kto powiedział, że potrzebuję? Wam się zawsze wydaje, że jak bezdomny zagada, zaraz będzie żebrał. I jeszcze powie pani, że każdy bezdomny to naciągacz i pijak, co? W tym względzie, to ja tylko trunkowy jestem. Z kasą latem nie ma problemu. Tu się komuś śmieci wyniesie, tam auta popilnuje albo umyje, tynk zbije się przy remoncie, wiadra z gruzem powynosi, puszek sporo można zebrać przyjemnie, nad morzem. Latem człowiek wolny od przysłowiowego dziadowania pod kościołem.

Pani wie, co jest pod kościołem? Wcale niełatwo bezdomnemu. Raz, że Polak katolik do kościoła zabiera dwa złote na tacę i drugie tyle na parafialną gazetkę, więc do wspierania bliźniego rwać się nie może, a dwa? Wszystko to odstrojone jak stróż w Boże Ciało, najlepsze garniaki, wyczyszczone sandały, krawat na szyi, garsonka z butiku, bezdomny im śmierdzi wyrzutem, jakby co najmniej z rodziny był! Gały w niebo wbiją albo w asfalt, obcasy będą oglądać, jakby przez trawnik szli, ale wolą udawać, że nie widzą śmierdziela z kartonem. Dlatego nie pcham się ani do kościoła, ani w pobliże. W niedzielę najlepiej z kwatery nosa nie wysadzać. Żeby ludzi nie straszyć, nie burzyć święta, nie przypominać, że święty spokój życia trwa chwilę i wszystko może się zmienić. Zanim się obejrzą sami zaczną śmierdzieć na chodniku, z czapką w garści. Nie lubią takich myśli, oj nie lubią!

Pani nie przesadza, jaki ja tam mądry? Fakt faktem, coś tam kiedyś skończyłem, ale to za peerelu było, bo ja do pięćdziesiątki biegnę, wiem, na więcej wyglądam. Coś tam pod czapką nosiłem, ale do pracy nikt mnie już nie weźmie. Też by pani tak wyglądała, jakby nie było gdzie się umyć, jakby tak od dwóch miesięcy spała pani w lesie. Żywa partyzantka i jeszcze ten upał. Pani wie, człowiek śmierdzi, a nawet jak wejdzie do stawu, przepłucze się, to łachy śmierdzą, a ja jeszcze trunkowy jestem, to już w ogóle na margines skazany. Ale szkoły miałem, policealną i średnią najpierw. Za magazyniera byłem dwadzieścia lat, a to sprzyjało, pani wie. Nic człowiek porządnie nie mógł załatwić bez flaszki, no i albo sam stawiał albo dług wdzięczności przyjął i dziś nie mam nic. Żonce odwaliłem mieszkanie, a jak było wykupione, wyremontowane, spłacone, to postawiła warunek: leczysz się albo wypad i postawiła na swoim. Nawet prawa rodzicielskie mi odebrała, to śmierdzę po krzakach jak locha przed odstrzałem. Nie mogę mieć żalu do kobiety, bo leczenie może i dobre, ale jak ten świat na trzeźwo znieść? No sama pani powie! Tu wszystko chodzi odwrotnie jak w samolocie!

    Słyszała pani kilka dni temu? W takiej Norwegii, tak? Spokojny kraj, najszczęśliwszy na świecie, ludzie na zwolnionych obrotach żyją i pracują, cudzoziemców przyjmują i co? Gazetę znalazłem, przedwczoraj, tu na ławce i co czytam? Że to kraj terroru socjalnego był, że niby taka troska o społeczeństwo, o demokrację, żeby każdy syty chodził i zadowolony. I na co przyszło? Jednemu reniferowi w rogi poszło i strzelał do dzieciaków jak do tarczy! Można się nie napić? Sama pani powie, jak znieść na trzeźwo kretyna rozwalającego siedemdziesiątkę własnych ziomali? Żeby jeszcze do kolorowych strzelał, do obcych znaczy, łyknąłbym jedno wino mniej, zrozumiał posranego faszystę, przynajmniej bym spróbował! Ale własny naród rozwalać?! Bez wojny?! Z dobrobytu?! I co mi z tego, że powiedzą, że on psychopata był?! Że to dwa procent każdej populacji?! Co mi po tym, że uwierzył we własną porąbaną misję jakąś? Na trzeźwo tego nie da się przeżyć. Teraz pani pomyśli, ile takich jeleni kryją te kanciapy w blokowisku dookoła tu? Jaką ma pani pewność, że wróci dziś do domu? Co pani?! Że jak dwa bloki dalej mieszka, to ma pani pewność? Najmilsza, a kto pani zagwarantuje, że w tym jednym bloku po drodze, nie siedzi przed swoim komputerkiem pięciu takich, co od rana do nocy ćwiczą strzelanki na ekranie? I tak im już palma odwaliła, że nie odróżniają życia od gierki? A może kretyn jeden z drugim ma za firanką kałacha? Wywali do pani przez okno jak do kreskówki, bo mu komputer mózg w kisiel przerobił!

    Ja mam takiego kumpla, wie pani, żadna spółka, razem trunkowi jesteśmy, co cięższe kawałki czasem na złom zatargamy, żaden zespół, ale w nocy, to na zmianę. On pilnuje, ja śpię, potem on komara tnie. Niby w lesie, niby daleko od ludzi, ale jaką mam pewność, że debil nie przyjdzie z kanistrem mnie spalić i wstawi filmik na jutubie? Słyszałem o takich, nawet takich spotkałem, co mi grozili i wolę nie wiedzieć, po co te ich jutuby. Teraz wszędzie tym straszą, nie może być nic dobrego.


No nie da się nie pić! Jak inaczej to znieść? Wczoraj nawet Lepper się powiesił! Nie zdzierżył, a jeszcze niedawno rżał, że nie da się zgwałcić prostytutki, taki dowcipas wypasiony i zadowolony jak tucznik w sylwestra, pamięta pani? I co? Raz, dwa, trzy i na breloczek się zrobił! Kto by pomyślał? I teraz się zacznie nowa jazda przed wyborami. Zobaczy pani, najpierw gadka o długach, że bez szans w wyborach, że niby taka przyczyna. Ale od słowa do słowa i przyjdzie sensacja. Można powiedzieć, że ona już zawisła w powietrzu razem z nim. Zaraz usłyszy pani, że to nie on sam, że powiesili go przeciwnicy polityczni, ci co niszczą kraj. Pani wie, z której strony to przyjdzie, nie? Jasne, wszyscy wiemy, kto go wicepremierem robił na pośmiewisko światu, to teraz w pomnik ofiar męczeństwa go przerobią i wystawią na tych, co stali, gdzie zomo. Znamy to nie od dziś.

    Pani wie, ja mam wolny cały dzień, czego jak czego, ale przeczytania gazety, to mnie ludzie nie żałują, ja jestem na bieżąco. Trunkowy owszem, ale jełop to już nie bardzo. Tylko taka niezdrowa zależność jest, że im więcej czytam tym bardziej trunkowy, zależność niezależna od woli, ale jak inaczej żyć? W kraju, gdzie durnota jest mądrością? Nie da się! A myśli pani naród nie kupi nowej głupoty spiskowej? Jak ten naród głodny jest wroga, sensacji i nienawiści, na krew wyczulony jak wilk, to wszystko łyknie!

    Chrzanię taką demokrację, a wiem, że innej nie będzie, tylko jak w niej żyć? W znieczuleniu! Dlatego nawet dobrze, że trunkowy jestem. Rozumiem, obowiązki, dziękuję, że pogadać mogłem. Jeszcze są normalne kobiety. Pani weźmie to ode mnie, naprawdę, dzieciom da, ja tego nie zjem. Nie przepadam za nabiałem. Panie z delikatesów zawsze mi wciskają serki, jogurty, pani się nie boi, przed chwilą mnie dały, myślały, że ja głodny jestem, że na kolację. Ale ja tu po sąsiedzku dostałem obiad od sióstr zakonnych, nawet mnie nowe ciuchy dały, to dziś obmyję się pod hydrantem, stare łachy wywalę. Nie, no te serki, to jeszcze dwa dni ważności mają. Nie dziś, to jutro pani zje z dzieciakami, ja nie mogę. Jak to tanie winko walnę i te serki, z przeproszeniem sraki się boję, bo nie ma nic gorszego dla bezdomnego jak trunkowy jest.
Print Friendly and PDF