Pokazywanie postów oznaczonych etykietą etyka. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą etyka. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 17 sierpnia 2025

Lokalni patrioci

Obserwuję jej hipnotyzujący ruch, gdy tylko staje przy krajalnicy. Czym to jest? Pantomima śniona po grillu u szwagra? Ślimak, który wczoraj osiągał czwarte piętro elewacji na kacu albo przez pomyłkę? Co za magia wolności od kultury zapierdolu! Bezstresowa kula miękiszona kroi kolejną wędlinę, testując cierpliwość czekających w coraz dłuższym ogonku, w rytm gniewnego ich posapywania. Ilekroć klient rzuca “piętnaście deka krakowskiej”, w odpowiedzi pada niezmącone refleksją pytanie: “ale plastrów czy deka”? Przenikliwość godna dynamiki tutejszej Glorii, rozbraja ostatecznie gniew stojących i wkręca ich w tryby bezradności. Zbieżność imion z bohaterką Magadaskaru całkowicie nieprzypadkowa, przynajmniej w kwestii kubatury osobniczej, choć błyskotliwością tutejsza zupełnie uwłacza bohaterce słynnej animacji. Tymczasem wsparcia znikąd. Dyskont cierpi na niedobór kadry. Cóż począć? Strach pomyśleć, co by było, gdyby Ukraińcy nagle wyjechali. “Przepraszam” pada gdzieś z boku i wiekowy człowieczek koszem toruje sobie drogę przez kolejkę do półki z chlebem. 

- Tylko nie grzeb pan za długo w pieczywie, bo klapa opadnie i łapkę przytnie. - Czapka z daszkiem i plecaczkiem rzuca kwestię z sobie tylko znanych powodów. Tak na oko typ lat czterdzieści z okładem teraz niechętnie ustępuje miejsca. 

- Tak jest! - Dodaje stojący za nim stróż w spodniach szarych, ze śladem po kancie niknącym chyba trzecią już dekadę. Zerkam w dół, jego lakierki utraciły blask dawnej świetności dużo wcześniej niż nogawki fason, ale rezonuje tonem filozofa - Takie półki, to z automatu powinny się zamykać, panie. Ludność grzebie dziś w pieczywie jak dzik w buczynie i jeszcze bez rękawicy. Bierzesz i koniec albo cyk po łapach klapą. Czym jeden bochen od drugiego się różni? Automat mieszał ten polepszacz z drożdżamy, maszynka kroiła, inna pakowała. A tu grzebie jeden z drugim, złota kurcze panie szuka! 

- A powinna, żeby pan wiedział, jak te kible w Anglii. Tam wszystko na automat. Ja tam od lat pracuję, pół życia, wie pan. Tam jest prosta sprawa: załatwia się klient, czas mija, koniec. Drzwi się otwierają, automaty wszystko myją, dezynfekują. Nie zmieści się w czasie, to stoi z fiutem w garści na wierzchu albo baba z gaciami na kostkach siedzi i nie ma. Sranie albo gapienie w telefon. - Czapka z daszkiem ma minę wolności wiodącej lud ku cywilizacji. - To wszystko w Wielkiej Brytanii z powodu bezdomnych głównie. Masowo ciągną latem do miast i koczują wszędzie. Śmierdzą w tych kabinach publicznych, a tu kamery, automaty, jedyna broń na wszelkie paskudztwo. 

- I tutaj tego śmiecia nie brakuje. Latem z całej Polski zjeżdżają. Wie pan, ja to byłem długo w ochronie, na molo w Sopocie, normalnie. Co tam się działo?! To jak muchy do gówna, za przeproszeniem, zjeżdżali z kraju i koczowali. Taki jeden Tomuś, to przecież co drugą dobę na dołku, jak pogody nie było, wiesz pan. Pójdzie do spożywczaka, zakosi to i tamto, radiowóz, dołek i śmierdzi jak panisko pod dachem. A jak pogoda, to miał swojego jasieczka, od mamusi, jak to mówił i pach pod molo spać. Komendant to wiecznie go pytał: “Tomuś, kiedy ty w końcu stąd wyjedziesz?”. A on tam w dupie miał komendanta, on miał wolność, a innym niewola od jego dziadostwa fundowana. A ilu takich jak on: kopniętych, agresywnych, straszących turystę. Nie do policzenia, panie, nie do wykurzenia z kibli w lokalach, pensjonatach, wszędzie wlezie, jak ten szczur, panie, nie ma ochrony. 

- Ale i tak nie zmieniłbym miejsca, wie pan, ja przepracowałem w Anglii ponad dwadzieścia lat, dalej pracuję, a nie ma jak w Gdańsku, ciągle wracam i tęsknię - Czapka z daszkiem spojrzał na zegarek, na Glorię za ladą i pokręcił głową z niedowierzaniem. - Nie ma lepiej jak tu. Nie zamieniłbym tej części świata na inną - Spojrzał na stróża z uśmiechem, jakby wróciła mu cierpliwość.

- Wiem, kiedyś byłem w górach, wie pan. Kupiliśmy tam kawał łąki, z chałupą, przenieść się chciałem, w kotlinie takiej. A gdzie tam, panie, dookoła góry, oddychać nie ma czym, powietrze stoi, kurcze, kroić można, ani powiewu, ani życia, myślałem, że padnę. Tu jest wszystko: morze, łąki, jeziora, rzeki, lasy, góry prawie jak w Bieszczadach, latem chłodniej, zimą cieplej, czego chcieć więcej? Tu masz panie i fale i promy i samoloty i wszystko.

- A ja tam wolę ten Gdańsk sprzed dziesięciu laty, może piętnastu, kiedyś było tu luźniej. Teraz tak napaćkane tych bloków, ciągnie ta wieś ze wszystkich stron. Z walizkami pieniądza i wykupuje na pniu mieszkania, za krowy i świnie się nachapią i będą teraz miastowych udawać naszym kosztem.

- Prawda - stróż uniósł kaszkiet i skrobnął linię graniczną pożyczki i włosa głównego - bo deweloper wciśnie się w każdą dziurę, taki sam gad jak ten bezdomny, kurcze. Jeszcze chcą całe Brzeźno zabudować, kurort zrobić, żeby podatki większe, nie? No. Przecież ja mam działkę w Brzeźnie. To protestujemy, wie pan, bo zaraz nam zabiorą, wszędzie w Polsce są protesty. Nie uda się wyrwać nam tej ziemi, teraz coraz trudniej. A tak, to wie pan. Walizka kasy i wio! Developer może wszystko i Dulkiewicz podpisuje. Stary numer, kurcze. U nas niewiele się zmieni, a powinno być jak w takich Stanach. Wchodzi na stołek, sprawdzają stan konta i jak schodzi, to go rozliczają i wtenczas: skąd ta kasa?

- Ale, panie co to da, jak sędziowie sądzą w sądach? - Z nagła jak pięścią uderzył czapka z daszkiem  - W Anglii jest tak, że jest ława przysięgłych, a jak się adwokaci nie dogadają, to jest sprawa sądowa. Dwudziestu ławników i sądzi. Dostaje się etat ławnika, pensję normalnie jak w pracy i nie ma, że tego. Temat zamknięty. Nie ma takiego… 

- Dziadostwa, ta…
 
- Że oni sami coś sobie ustalają, jak bogowie normalnie, między sobą, kasta. Dwadzieścia osób, z zewnątrz, niepowiązani, winny - niewinny, on tylko wyrok daje. 

- No - stróż zawiesił tęsknie wzrok na Glorii piłującej komuś pasztetową zupełnie tępym nożem.

- Wtedy by się bali wszyscy winni dookoła, a tak to dziadostwo tylko i zaraz będziemy dno pod murzynami. - Sentencjonalnie zakończył czapka z daszkiem.

- Jeszcze jednej ustawy u nas brakuje… - stróż patetycznie zawiesił głos i uniósł czoło z dumą wybawiciela narodu - o sabotaż! To by, kurcze, nawet się bał zbliżyć do nieswoich pieniędzy! A nie tak pieniądze… na lewo i na prawo… i na konto… i to nie swoje, tylko rodzinki, kurcze. 

Czapka z daszkiem spojrzał na stróża z lekkim pomieszaniem. Na twarz wdarło mu się coś pomiędzy kpiną, a obawą z odrobiną niepewności. Zawahał się, czy rozmówca nie sięgnie po ukryte narzędzie rewolucji i sam wydobył telefon. Nie spuszczał stróża z oczu, ale chyba nie dzwonił na sto dwanaście, bo po chwili usłyszałem: 
- Co ty chciałaś, Baśka? Karkówkę, tak? Na grilla? To ile jej kupić? Tak… już dochodzę.

poniedziałek, 21 lipca 2025

Chichot Pana Boga

Miał ochotę pstryknąć go w ucho. Tak zwyczajnie, jak upominający ojciec w przebrzmiałej epoce, gdy nie obowiązywał zakaz stosowania kar cielesnych. Filip siedział z tyłu, uszy były przed nim, na wyciągnięcie ręki. Wystarczyło połączyć dwa palce, napiąć i pach! Aż się ucho zaczerwieni zdziwionemu Januszowi, odzianemu w wąs i kamizelkę katolicyzmu. 

Zasłużył jak nikt. Nie przesunął dupska w ławce, choć mógł. Siedział z brzegu jak kołek, gdy starsza pani kulturalnie czekała, w końcu prosiła, żeby się przesunął. Chciała usiąść razem z mężem, małym zasuszonym człowieczkiem, cierpliwie stojącym za nią, w oczekiwaniu, aż skończy się to zmaganie z kijem w ludzkim ciele. Ten wypuścił tylko skąpe “proszę” z przegrody sztucznej szczęki. W zasadzie burknął, nie zmieniając wąskiej przestrzeni między siedziskiem, swoimi girami, a klęcznikiem. Zmusił kobietę do ryzyka potknięcia o deskę, przez co niemal ocierała się biodrem o jego twarz, a chwilę później jej mąż podjął to samo ryzyko. 

Niby wszystko było w porządku, klęczeli oboje na swoich miejscach, zanurzeni w modlitwie, ale Filip nie mógł przejść nad tym do porządku. Januszowy czerwony kark aż prosił o pacnięcie. Z obawy, że nie odpuści spojrzał na wielki krzyż z Jezusem nad ołtarzem i samoczynnie wyrwała się wewnętrzna modlitwa: Jezu cichy i pokornego serca, uczyń serce moje według serca Twego. Ucisz mnie, nie wystawiaj na próbę, bo nie zdzierżę. Skąd oni się biorą? Skąd to zwycięstwo egoizmu i wygodnictwa na każdym kroku? Chociaż tu, w kościele, na niedzielnej mszy, mógłby przez chwilę chcieć być lepszym, ale do tego trzeba autorefleksji. A ta nie rodzi się w zgrubieniu szyi zamiast głowy. Jakby nie mógł tej dupy unieść, skoro już nie przesunie w ławce! Jakby nie mógł wyjść i przepuścić tych ludzi? Czemu akurat ja muszę to widzieć na wyciągnięcie ręki? Mam płonąć na wstępie bezradnością wobec ograniczonego katolicyzmu? Wobec bezmózgowia i nijakości! Przecież jesteś miłością, a ja zamiast czerpać ze źródła miłości, muszę pluć jadem do środka. Znasz moją porywczość w zderzeniu z małością. Ulituj się, ucisz i daj trochę łaski odróżniania rzeczy małych i wielkich. 

Litość pańska przemówiła z homilii. Dziś był ten fragment o miłosierdziu Samarytanina. Pochylił się nad pobitym, którego wcześniej minął kapłan i lewita. Samarytanin był po prostu wrażliwy, ludzki do pozazdroszczenia, choć do miłości bliźniego nie zobowiązywało go prawo, ani urząd, ani tym bardziej religia. Czemu ksiądz skupił się na samym akcie miłości bliźniego? Czemu pominął najważniejsze? Jezus w przypowieści nieprzypadkowo wskazuje kapłana i lewitę, ludzi obojętnych, bo właśnie religijnych, którym blisko do ideologii, a tak daleko do miłości. Filip zobaczył jeszcze raz profil drzemiącego kato Janusza z wąsem i czerwienią karku nad kamizelą. Czy coś do niego docierało przez ostatnie czterdzieści lat tutaj? Czy chodzi tylko do kościoła od zawsze i od wieków ma za daleko do łba? Czy choć przez chwilę rozumie, co się do niego mówi, czy jedynie przeciąg hula między uszami, aż po błogosławieństwo końcowe? 

Ale już było po wszystkim. Tylko echo refleksji czasem powracało między odmierzanymi krokami. Teraz Filip szedł przez park, nad którym zawisła ciemna chmura. Wiele z nich straszyło od rana i nic tego nie wynikało, tylko dlatego zdecydował się na spacer. Należało wychodzić kościelną sytuację i kilka innych, podobnych, których miejscowi katolicy nie szczędzili w minionym tygodniu. Jednak deszcz przyszedł i pomógł wyciszeniu. Coraz większe krople i bąble na pobliskim stawie nie wróżyły rychłego powrotu słońca. Gdy dotarł do altany koncertowej, w środkowej części parku, czuł wilgoć w butach i mokre ramiona w polo. Na wewnętrznej ławce altany siedziało sporo ocalonych spacerowiczów. Starsza pani z pieskiem, ukraińska parka, obok mama z dorosłą córką, ale one stały nie przerywając rozmowy, odwrócone do reszty tyłem. Po ich prawej stronie młoda mama z dzieciątkiem nieporadnym na własnych nóżkach. Nagle porywisty wiatr wzmocnił deszcz i wszyscy wstali jak na komendę. Rzęsisty opad zaczął moczyć plecy pod skrajem dachu. Młoda mama niespodziewanie poprosiła kobietę obok o przytrzymanie przez chwilę dziecka, a gdy ta lękliwie i sztywno ujęła chłopczyka pod paszki, jego matka wyskoczyła z altany wprost pod ulewę. Pod drzewem mokła pozostawiona spacerówka, która szybko nabierała wody. Zanim Filip na dobre zorientował się w sytuacji, kobieta na powrót była pod dachem i już wytrzepywała wodę z wnętrza wózka. Podziękowała za pomoc i przejęła zdziwione, ale nadal pogodne dziecko. Filip poczuł się niezręcznie. Gdyby wcześniej widział wózek, wchodząc do altany, prawdopodobnie wyręczyłby teraz matkę i wniósł pojazd, zanim ruszyła. Naprawdę go nie widział, czarny, za ciemnym drzewem, w strugach deszczu? Czemu więc usprawiedliwiał się przed samym sobą? Czemu stracił czujność? Czy już był podobny do kościelnego kato Janusza, na którego wylał wiadro pomyj godzinę temu? Dramat ludzki potrzebuje "katharsis", oczyszczenia. Dla nas, chrześcijan, symbolem tego jest Bóg, który daje drogowskazy poprzez innego człowieka. Nie wiedzieć czemu przypomniał sobie słowa z czytanej wczoraj rozmowy z mądrym katechetą, profesorem filozofii i teologii. Teraz słowa wróciły i brzmiały trochę boleśniej. 

Wybiegł nie zważając na deszcz, uznał, że szybko się nie skończy. A może ta myśl go jednak za bardzo uwierała? Postanowił najkrótszą drogą dojść do samochodu i wrócić do domu, buty i tak były mokre. Szybkim marszem ruszył wzdłuż ulicy, która zamieniła się w rwący strumień. Każdy jadący samochód zmuszał do odskakiwania w bok, gdyż spod wolno sunących aut woda zalewała chodnik silnymi uderzeniami. Minęło kilka minut nim całkiem przemoczony znalazł się w ciepłej i suchej kabinie. Jechał bardzo powoli pod prąd nurtu płynącego uliczką. Zwalniał jak tylko się dało, gdy mijał ludzi idących obok, jak on sam jeszcze przed chwilą. Za zakrętem, pod drzewem, bardzo blisko jezdni, stała przemoczona kobieta bez parasola. Dawała znaki dłonią przejeżdżającym w pobliżu krawężnika, na którym stała. Mijali ją powoli, podobnie Filip nie do końca rozumiejący, czemu ona ciągle macha dłonią, skoro nikt jej nie ochlapał. Zobaczył zielone światło i skręcił na nim w lewo, na główną ulicę. Teraz dotarło, że kobieta prawdopodobnie prosiła o pomoc. Próbowała zatrzymać jakiekolwiek auto, żeby znaleźć się pod dachem, gdy wszyscy solidarnie mieli ją w nosie i może tym właśnie go znieczulili. Ona rzeczywiście nie miała w pobliżu żadnego schronienia. A jeśli była nienormalna? Mogła go przecież oskarżyć o molestowanie i próbę uprowadzenia, gdyby chciał tak po ludzku podwieźć ją do domu? "Każdy dobry uczynek może spotkać kara w tak pokręconych czasach", pomyślał nim jeszcze raz tego dnia oddalił od siebie dobrego Samarytanina. I tak jakoś za blisko kato Janusza znalazł się na powrót, chociaż już nie chciał pstrykać go w ucho. Zrobiło mu się dziwnie i niemal usłyszał chichot Pana Boga, z którym wcale nie było mu do śmiechu.
Print Friendly and PDF